Κρίση και ανθρώπινη κατάσταση υπό το πρίσμα της φιλοσοφικής ανθρωπολογίας

the-ant-hill-1954

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ  |  ο ρόλος των επιστημόνων στην εποχή της κρίσης

Αλέξανδρος Θεοδωρίδης *

28/2/2015

Θα ήθελα στο πρόσωπό σας να ευχαριστήσω το πανεπιστήμιο Λευκωσίας για την τιμή που μου έκανε να είμαι σήμερα αναμεσά σας. Σεβαστοί καθηγητές, κυρίες και κύριοι, όπως ακούσατε ήδη από τον κύριο Πέτρου το θέμα της ομιλίας μου είναι : η κρίση ως ανθρώπινη κατάσταση υπό το πρίσμα της φιλοσοφικής ανθρωπολογίας. Θα ξεκινήσουμε λέγοντας ότι ο λόγος περί της κρίσεως των κοινωνιών δεν είναι ασφαλώς καινούριος. Το σημειώνουμε αυτό διότι ο πολλαπλασιασμός των λόγων των ομιλούντων περί της κρίσεως τα  τελευταία χρόνια στη Δύση, δημιουργεί την εντύπωση πως η κρίση αυτή είναι μόλις των τελευταίων ετών δημιούργημα. Αυτό είναι απόρροια του γεγονότος ότι η κρίση των τελευταίων ετών είναι και οικονομική κρίση, άρα λογίζεται ως κατεξοχήν κρίση στη Δύση. Η σημερινή όμως κατάσταση είχε διαμορφωθεί ήδη από τέλη της δεκαετίας του ΄50, περίοδο κατά την οποία οι δυτικές κοινωνίες εισέρχονταν σε μία φάση απάθειας, ιδιωτικοποίησης των ατόμων, αναδίπλωσης του καθενός στο μικρό προσωπικό του κύκλο, αποπολιτικοποίησης που δεν ήταν πια συγκυριακή. Είναι αλήθεια ότι στη δεκαετία του ’60 τα κινήματα στη Γαλλία, στις ΗΠΑ, στη Γερμανία, στην Ιταλία και αλλού, τα κινήματα δηλαδή των νέων, των γυναικών, των μειονοτήτων, των οικολόγων φάνηκαν να διαψεύδουν αυτή την κατάσταση. Από τα μέσα όμως της δεκαετίας του ’70, φάνηκε πως μέσα σε όλα αυτά υπήρχε η τελευταία εκδήλωση των κινημάτων που είχαν αρχίσει με το Διαφωτισμό. Η απόδειξη είναι πως τα κινήματα αυτά δεν κινητοποίησαν παρά μικρές μονάχα μειοψηφίες του πληθυσμού.  Παρά το γεγονός ότι τράνταξαν το δυτικό κόσμο και μάλιστα μέχρις ενός  σημείου τον άλλαξαν, δεν μπόρεσαν ούτε θέλησαν να αναλάβουν το βάρος ενός θετικού πολιτικού σχεδίου. Στην εξέλιξη αυτή έπαιξαν ρόλο και ορισμένοι παράγοντες  με βαρύνουσα σημασία που διευκόλυναν την άσκηση της ισχύος από τη μεριά των κυρίαρχων στρωμάτων, η οποία δε θα είχε αντίκρισμα αν δεν είχε απέναντί της έναν πληθυσμό ολοένα και περισσότερο άτονο. Συνέχεια

Advertisements

Από τον Leibniz στον Mies

arxetypa

έχε σπίτι όσο χωρείς και περιβόλι όσο θωρείς
Γ. Χριστοφιλάκης

Θα ήθελα να παραθέσω στο σημείωμα που ακολουθεί λίγες σκέψεις που μου γεννήθηκαν και αφορούν την αρχιτεκτονική, με αφορμή την 5η § από τη Μεταφυσική Πραγματεία του Gottfried Wilhelm Leibniz, μολονότι η πραγματεία αυτή αποτελεί μια καθαρά οντολογική σκέψη του φιλοσόφου και αναφέρεται σε θεολογικά ζητήματα. Μπορεί όμως κάποια στιγμή, να αναγνώσει κανείς προεκτάσεις και πέραν του θεολογικού ενδιαφέροντος, πολύ περισσότερο μάλιστα,  γεννιούνται οι σκέψεις αυτές με τη διαδικασία του κατεπείγοντος,  όταν διαφαίνονται μέσα στο κείμενο πράγματα τα οποία μάλλον στη σύγχρονη εποχή μοιάζουν παρηκμασμένα ή ξεχασμένα, ή όπως και να το πει κανείς παραγκωνισμένα, μιας άλλης εποχής ξεπερασμένης που δε μας αφορά. Ο Leibniz στο κείμενο του δεν προσπαθεί να αποδείξει με λογικά επιχειρήματα την ύπαρξη του Θεού όπως επιχείρησε κάποια χρόνια νωρίτερα ο Descartes, την παίρνει την ύπαρξη αυτή ως δεδομένη και προχωρεί παραπέρα στη σχέση του Θεού με τον κόσμο.

Συνέχεια

Αίγινα

Αίγινα εσύ !
μικρό τριγωνικό νησάκι
ρόδινο και ηλιόλουστο,
έτυχε σε σένα ο κλήρος,
των ξακουστών αντρών
της τέχνης να ‘σαι προορισμός,
της λαϊκής σοφίας και παράδοσης η διδαχή
κι από την «άφαντή» σου Δίκτυννα
να γεννηθεί αργότερα ο Παρθενώνας.