Κρίση και ανθρώπινη κατάσταση υπό το πρίσμα της φιλοσοφικής ανθρωπολογίας

the-ant-hill-1954

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ  |  ο ρόλος των επιστημόνων στην εποχή της κρίσης

Αλέξανδρος Θεοδωρίδης *

28/2/2015

Θα ήθελα στο πρόσωπό σας να ευχαριστήσω το πανεπιστήμιο Λευκωσίας για την τιμή που μου έκανε να είμαι σήμερα αναμεσά σας. Σεβαστοί καθηγητές, κυρίες και κύριοι, όπως ακούσατε ήδη από τον κύριο Πέτρου το θέμα της ομιλίας μου είναι : η κρίση ως ανθρώπινη κατάσταση υπό το πρίσμα της φιλοσοφικής ανθρωπολογίας. Θα ξεκινήσουμε λέγοντας ότι ο λόγος περί της κρίσεως των κοινωνιών δεν είναι ασφαλώς καινούριος. Το σημειώνουμε αυτό διότι ο πολλαπλασιασμός των λόγων των ομιλούντων περί της κρίσεως τα  τελευταία χρόνια στη Δύση, δημιουργεί την εντύπωση πως η κρίση αυτή είναι μόλις των τελευταίων ετών δημιούργημα. Αυτό είναι απόρροια του γεγονότος ότι η κρίση των τελευταίων ετών είναι και οικονομική κρίση, άρα λογίζεται ως κατεξοχήν κρίση στη Δύση. Η σημερινή όμως κατάσταση είχε διαμορφωθεί ήδη από τέλη της δεκαετίας του ΄50, περίοδο κατά την οποία οι δυτικές κοινωνίες εισέρχονταν σε μία φάση απάθειας, ιδιωτικοποίησης των ατόμων, αναδίπλωσης του καθενός στο μικρό προσωπικό του κύκλο, αποπολιτικοποίησης που δεν ήταν πια συγκυριακή. Είναι αλήθεια ότι στη δεκαετία του ’60 τα κινήματα στη Γαλλία, στις ΗΠΑ, στη Γερμανία, στην Ιταλία και αλλού, τα κινήματα δηλαδή των νέων, των γυναικών, των μειονοτήτων, των οικολόγων φάνηκαν να διαψεύδουν αυτή την κατάσταση. Από τα μέσα όμως της δεκαετίας του ’70, φάνηκε πως μέσα σε όλα αυτά υπήρχε η τελευταία εκδήλωση των κινημάτων που είχαν αρχίσει με το Διαφωτισμό. Η απόδειξη είναι πως τα κινήματα αυτά δεν κινητοποίησαν παρά μικρές μονάχα μειοψηφίες του πληθυσμού.  Παρά το γεγονός ότι τράνταξαν το δυτικό κόσμο και μάλιστα μέχρις ενός  σημείου τον άλλαξαν, δεν μπόρεσαν ούτε θέλησαν να αναλάβουν το βάρος ενός θετικού πολιτικού σχεδίου. Στην εξέλιξη αυτή έπαιξαν ρόλο και ορισμένοι παράγοντες  με βαρύνουσα σημασία που διευκόλυναν την άσκηση της ισχύος από τη μεριά των κυρίαρχων στρωμάτων, η οποία δε θα είχε αντίκρισμα αν δεν είχε απέναντί της έναν πληθυσμό ολοένα και περισσότερο άτονο. Συνέχεια

Advertisements

Αυθεντία

62c2fcb4abf7470db2bf9e9405011d49

Κ’ οι κακόσορτοι σοφοί και οι στέρφοι δάσκαλοι,που χρόνια και
καιρούς έτσι μας κρατούσανε σαβανωμένους και μαζί μας πάνε
σέρνοντάς μας,άγια στερνολείψανα του χαμένου Γένους,έτσι
βλέποντας μας χρυσοφτέρουγους από μέσα από τα χέρια τους να
φεύγουμε σε αποθέωση που δε θα ξαναγίνει,θα πιστέψουν πως
σαρκώθηκαν χρυσόνειρα κι από της θεότης μας τ’ αντίφεγγασαν
ημίθεοι θα φαντάξουν ως κ’ εκείνοι

Κωστής Παλαμάς, «Ο Δωδεκάλογος του Γύφτου»

Το σημείωμα αυτό περιέχει μερικές πρόχειρες σκέψεις γύρω από ένα θέμα που κατά καιρούς έτυχε να με απασχολήσει. Το θέμα αυτό κινείται γύρω από τη λέξη «αυθεντία». Τι γίνεται και πώς αντιμετωπίζει κανείς μιαν αυθεντία; Ποια θα μπορούσε να είναι η καλύτερη δυνατή  στάση μας γύρω από ένα τέτοιο άτομο; Αύτη η ερώτηση – απλοϊκή εν πολλοίς- που κάποιες φορές ξεπηδάει μπροστά μου, ενδυναμώνει ιδιαίτερα σε μια εποχή όπως αυτή που ζούμε, που πολύ εύκολα μπορεί να διαβάσει κανείς από το διαδίκτυο άρθρα, σκέψεις, κείμενα, ρεπορτάζ, σχόλια, εκατοντάδες θέματα με ενδιαφέρον κοινωνικό, φιλοσοφικό, επιστημονικό, αθλητικό, ποιητικό. Η πρόσβαση λοιπόν είναι το υπ’ αριθμόν ένα θέμα, κατά το οποίο μια αυθεντία μπορεί να προσελκύσει κόσμο με τα λόγια της και να μαγέψει. Το αν όμως μια τέτοια αυθεντία είναι πρόσωπο αληθινό ή απλώς κύμβαλο αλαλάζον δε μένει παρά να αποδειχτεί από τον κάθε έναν ξεχωριστά.   Συνέχεια