Κρίση και ανθρώπινη κατάσταση υπό το πρίσμα της φιλοσοφικής ανθρωπολογίας

the-ant-hill-1954

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ  |  ο ρόλος των επιστημόνων στην εποχή της κρίσης

Αλέξανδρος Θεοδωρίδης *

28/2/2015

Θα ήθελα στο πρόσωπό σας να ευχαριστήσω το πανεπιστήμιο Λευκωσίας για την τιμή που μου έκανε να είμαι σήμερα αναμεσά σας. Σεβαστοί καθηγητές, κυρίες και κύριοι, όπως ακούσατε ήδη από τον κύριο Πέτρου το θέμα της ομιλίας μου είναι : η κρίση ως ανθρώπινη κατάσταση υπό το πρίσμα της φιλοσοφικής ανθρωπολογίας. Θα ξεκινήσουμε λέγοντας ότι ο λόγος περί της κρίσεως των κοινωνιών δεν είναι ασφαλώς καινούριος. Το σημειώνουμε αυτό διότι ο πολλαπλασιασμός των λόγων των ομιλούντων περί της κρίσεως τα  τελευταία χρόνια στη Δύση, δημιουργεί την εντύπωση πως η κρίση αυτή είναι μόλις των τελευταίων ετών δημιούργημα. Αυτό είναι απόρροια του γεγονότος ότι η κρίση των τελευταίων ετών είναι και οικονομική κρίση, άρα λογίζεται ως κατεξοχήν κρίση στη Δύση. Η σημερινή όμως κατάσταση είχε διαμορφωθεί ήδη από τέλη της δεκαετίας του ΄50, περίοδο κατά την οποία οι δυτικές κοινωνίες εισέρχονταν σε μία φάση απάθειας, ιδιωτικοποίησης των ατόμων, αναδίπλωσης του καθενός στο μικρό προσωπικό του κύκλο, αποπολιτικοποίησης που δεν ήταν πια συγκυριακή. Είναι αλήθεια ότι στη δεκαετία του ’60 τα κινήματα στη Γαλλία, στις ΗΠΑ, στη Γερμανία, στην Ιταλία και αλλού, τα κινήματα δηλαδή των νέων, των γυναικών, των μειονοτήτων, των οικολόγων φάνηκαν να διαψεύδουν αυτή την κατάσταση. Από τα μέσα όμως της δεκαετίας του ’70, φάνηκε πως μέσα σε όλα αυτά υπήρχε η τελευταία εκδήλωση των κινημάτων που είχαν αρχίσει με το Διαφωτισμό. Η απόδειξη είναι πως τα κινήματα αυτά δεν κινητοποίησαν παρά μικρές μονάχα μειοψηφίες του πληθυσμού.  Παρά το γεγονός ότι τράνταξαν το δυτικό κόσμο και μάλιστα μέχρις ενός  σημείου τον άλλαξαν, δεν μπόρεσαν ούτε θέλησαν να αναλάβουν το βάρος ενός θετικού πολιτικού σχεδίου. Στην εξέλιξη αυτή έπαιξαν ρόλο και ορισμένοι παράγοντες  με βαρύνουσα σημασία που διευκόλυναν την άσκηση της ισχύος από τη μεριά των κυρίαρχων στρωμάτων, η οποία δε θα είχε αντίκρισμα αν δεν είχε απέναντί της έναν πληθυσμό ολοένα και περισσότερο άτονο. Συνέχεια

Advertisements

Kill the_M_all

ερωτεύοντας (σ)την επανάσταση, επαναστατώντας με τον έρωτα

ερωτεύοντας (σ)την επανάσταση | επαναστατώντας με τον έρωτα

…η πόλη είναι η προβολή της κοινωνίας πάνω στο έδαφος.
Henri Lefebvre

Οι πόλεις μας δημιουργούνται σαν ένα αγγείο από πηλό. Προσθετικά και λίγο λίγο, με αργά και σταθερά βήματα (ίσως όχι πάντα τόσο σταθερά) μόνο που στην περίπτωση της πόλης, ο πλάστης δεν αποτελείται από ένα και μόνο όνομα. Είμαστε εν δυνάμει ο καθένας μας, άλλος λιγότερο και άλλος περισσότερο. Σαφέστατα όμως, και δε νομίζω ότι χωράει αμφιβολία σε αυτό, η διαμόρφωση των πόλεων αποτελεί καταρχήν πολιτικής τάξης εγχείρημα. Η αρχιτεκτονική, η γλυπτική, η ζωγραφική έρχονται αργότερα. Έτσι ακριβώς δημιουργείται μια πόλη, αλλά στη συνέχεια εκείνη στέκεται και δέχεται το κοίταγμά μας. Εμείς διαμορφώνουμε την πόλη μας έτσι ώστε μόλις τα χρόνια περάσουν, η πόλη μας να διαμορφώσει εμάς και τους απογόνους μας. Αυτή η πολύ απλή σκέψη, συνεπάγεται κάποιας ευθύνης. Η πόλη δεν μπορεί να αποτελεί ένα «πεδίο βολής φθηνό» κατά τη διάρκεια ανοικοδόμησης της. Χρειάζεται συνέπεια και καλλιέπεια. Οι πόλεις μας είναι ικανές να αποτελούν παραδείγματα για εκείνους που θα έρθουν και να πάρουμε μαθήματα εμείς οι νεότεροι μέσω αυτής, για εκείνους που έφυγαν. Συνέχεια