Ποιος πραγματικά εγκληματεί;

0952597d08b9ec355da8df26d1def539

Υπάρχει μια ζωτικής σημασίας διαφορά μεταξύ του «ζω» και του «βιώνω». Υπάρχει δηλαδή ένας θεμελιακής τάξης διαχωρισμός,  αυτού που ονομάζουμε ζωή και εκείνου που ονομάζουμε βίο. Ζωή για παράδειγμα έχουν όλα τα έμβια όντα τα οποία δημιουργήθηκαν με τη μέθοδο της αναπαραγωγής, και εκτελούν έναν κύκλο λίγο πολύ καθορισμένο ο οποίος στο μεταξύ έχει κάποιες πολύ βασικές ανάγκες για να ολοκληρωθεί. Οι ανάγκες αυτές δεν είναι άλλες από την τροφή, το νερό, την ίδια την αναπαραγωγή. Θα μπορούσα να προσθέσω ότι ανάγκη είναι και η κάλυψη της στέγης, της ένδυσης, η προφύλαξη δηλαδή με άλλα λόγια από τα φυσικά φαινόμενα, τα οποία οδηγούν όλους τους ζωντανούς οργανισμούς στο να προφυλάξουν τους εαυτούς τους, ειτε αυτοί οι οργανισμοί βρίσκονται στην κατώτερη θέση στην πυραμίδα των έμβιων πλασμάτων είτε στην ανώτερη, δηλαδή τον άνθρωπο. Θεωρείται προφανές ότι κάθε οργανισμός θέλει να προφυλάξει εαυτόν και μαζί με αυτόν την οικογένειά του. Συνέχεια

Advertisements

Άλωση

Mark Rothko

Μοιάζει με κακόγουστη φάρσα, αλλά δυστυχώς η πραγματικότητα ξεπερνά τη φαντασία ίσως και χιλίων σκηνοθετών ή φαρσοκωμωδιογράφων, ιδίως όταν μιλάμε για την σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα. Αυτή η ελληνική πραγματικότητα θέλει για κάποιο λόγο ολοένα να σπρώχνει στο περιθώριο άτομα που δεν είναι του γούστου μιας κάποιας τάξης και να κάνει ευπρόσδεκτα στους κύκλους της ανθρώπους καλοντυμένους με γραβάτες και πολυτελή αυτοκίνητα, συνήθως παράνομα παρκαρισμένα. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να αλωθούν τα άλλοτε ελεύθερα πεζοδρόμια που ανήκαν στο σύνολο των πολιτών μιας περιοχής και μπορούσαν εκεί να σταθούν, να μιλήσουν ακόμα και οι μικρότεροι να παίξουν. Κάτι τέτοιο σταδιακά γίνεται αδύνατον ακόμα και για τους πιο καλόπιστους. Η σύγχρονη πραγματικότητα θέλει να εξαντλήσει τη δημιουργικότητα του επιχειρηματικού κόσμου σε μπαράκια και καφετέριες έξωθεν αισθητικής ή κουλτούρας δημιουργώντας –στην καλύτερη- μια καλοστημένη αντιγραφή. Η έννοια του πεζοδρόμου ή του πεζοδρομίου τείνει να εξαλειφθεί και να αντικατασταθεί στον προβλεπόμενο χώρο μέσα στον οποίο οι καφετέριες και τα μπαρ θα στήσουν το «νοικοκυριό» τους. Και αυτό τείνει να γίνει αυτονόητο. Συνέχεια

Οι γαίες που εξαφανίζονται

Roberto Burle Marx

όσο ένας νόμος θέτει την ύλη σε τελευταίο σκαλοπάτι,
τόσο ο νόμος αυτός τίθεται στο κεφαλόσκαλο του ηθικού λόγου και της ελευθερίας

Immanuel Kant

Πότε ένα πολιτιστικό παράδειγμα καταρρέει; Πότε ένα οικονομικό σύστημα λέμε ότι έχει περιέλθει σε παρακμή; Ερωτήσεις που μοιάζουν σύνθετες αλλά παρόλα αυτά η βάση της απάντησής τους έχει επίκεντρο τον άνθρωπο. Χωρίς καμία θέληση υπεραπλούστευσης θα έλεγα, ή καλύτερα θα υπενθύμιζα ότι ένα πολιτιστικό παράδειγμα καταρρέει, όταν παύει να εξυπηρετεί ανάγκες ζωτικής σημασίας του ανθρώπου. Ομοίως το οικονομικό σύστημα μέσα στο οποίο βρισκόμαστε, είναι φανερό ότι έχει πάψει πλέον να εξυπηρετεί ανθρώπινες υπαρκτές ανάγκες, και ολοένα γίνεται παιχνίδι χρηματιστηριακό στα χέρια των λίγων. Απόδειξή των όσων λέω, οι καθημερινά αυξανόμενοι άστεγοι στις γειτονιές του κέντρου αλλά και αλλού, οι σχεδόν καθημερινές αυτοκτονίες, όχι μόνο στη χώρα μας αλλά και αλλού, μολονότι πολύ ελάχιστες βγαίνουν στο φως της δημοσιότητας, οι διαρκείς αγώνες των εργαζομένων για την διατήρηση κεκτημένων δεκαετιών, η απόγνωση χιλιάδων οικογενειών που ξαφνικά βρέθηκαν να χρωστάνε παντού. Συνέχεια

σύγχρονοι αργοναύτες

Constantine_Volanakis_Argo

Αν αποσυνδέσεις την Ελλάδα, στο τέλος θα δεις να σου απομένουν μια ελιά, ένα αμπέλι κι
ένα καράβι. Που σημαίνει: με άλλα τόσα την ξαναφτιάχνεις.
Οδ. Ελύτης, Μικρός Ναυτίλος

Η ιστορία της Αργοναυτικής εκστρατείας συνδέεται πέρα από το μύθο, με μια βαθιά ανάγκη των ανθρώπων της εποχής να αποδεσμευτούν από την κλειστότητα των έως τότε γνωστών συνόρων. Γίνεται μια προσπάθεια να διαρρήξουν με τρόπο θαυμαστό τα όρια του γνωστού τους κόσμου και να κατακτήσουν εμπορικά και πολιτισμικά νέα εδάφη, νέους κόσμους και ορίζοντες. Η εκπληκτική ναυπηγική ικανότητα των ανθρώπων εκείνων, όπως και ο εξαιρετικός συγχρονισμός στη δύναμη και το κουπί, τους καθιστούσε ικανούς και άξιους όχι μόνο να διεκδικούν την ελευθερία τους, αλλά συγχρόνως να έχουν ένα κύρος υψηλό μέσα στη δική τους κοινωνία. Συνέχεια

Η Romilly και οι σύγχρονες Τρωάδες

Troades-Epidauros

Η ελευθερία εξαρτάται ολοκληρωτικά από τη νίκη του πνεύματος
J.d R

Περιέργως πώς, μπορεί κανείς να ερωτευτεί κάποιον που απλώς δεν έζησε ποτέ μαζί του, δεν άκουσε το χρώμα της φωνής του, δεν περπάτησε ποτέ μαζί του κι όμως… πιστεύει πολύ βαθιά μέσα του ότι όλα όσα υποστηρίζει ο άνθρωπος αυτός είναι σαν να τα ‘χαν προσυμφωνήσει κάποτε σε μια άλλη ζωή που αγαπήθηκαν και σε τούτη απλώς δεν έτυχε ποτέ τους να βρεθούν, αλλά όμως παρόλα αυτά ο έρωτας στον οποίο αναφέρομαι, αφορά τον πλούτο της ψυχής και του μυαλού τους. Τα λευκά της μαλλιά, η προσήνεια του λόγου της, η ευγένεια των ρυτίδων της είναι μερικές πτυχές που μπορεί κανείς να αγαπήσει πραγματικά σε εκείνη την καθηγήτρια του παρισινού πανεπιστημίου της Σορβόνης. Την είχα γνωρίσει ένα χειμώνα σε ένα συμπόσιο και έκτοτε αγαπηθήκαμε. Μια αγάπη δηλαδή για να ακριβολογώ μονοπρόσημη. Το μόνο που μένει από κάποιον που φεύγει απ’ τη ζωή για να αγαπηθεί, είναι τα γραπτά που αφήνει πίσω του και γνωρίζεις τον πλούτο του πνεύματός του.

Συνέχεια

Αλλαγή του γηπέδου

Yannaras

Παρουσίαση βιβλίου
ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΜΑΣ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΟΧΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ
Χρήστος Γιανναράς, 1/10/2013

Υπάρχουν κάποια πράγματα που πρέπει να αιτιολογηθούν, να εκτεθεί η λογική τους. Διότι αυτές οι επιφυλλίδες που δημοσιεύονται εδώ και χρόνια κάθε Κυριακή κάθε χρόνο συγκεντρώνονται σε ένα βιβλίο και αρκετά χρόνια τώρα βγαίνουν στον ΙΑΝΟ. Νομίζω επειδή ίσως είναι και έτσι φτιαγμένο στο μυαλό μου, ότι είναι ανάγκη να βρούμε τη λογική, δηλαδή πολύ απλά, πάρα πολύ απλά, γιατί ένας αναγνώστης των επιφυλλίδων να αγοράσει αυτό το βιβλίο και να το διαβάσει; Ξέρετε αυτό που λέμε φιλοσοφία, ένας από τους ορισμούς που της δίνουμε είναι η διερώτηση για το αυτονόητο. Είναι πάρα πολύ συναρπαστικό, ίσως το συναρπαστικότερο στοιχείο της είναι ακριβώς αυτό, το να διερωτάσαι για το αυτονόητο. Θα κάνω μια μικρή εισήγηση εκθέτοντας τη δική μου οπτική, τη δική μου σκέψη γιατί θα έχει μια λογική να διαβάσει κανείς αυτό το βιβλίο. Ας ξεκινήσουμε αποκλείοντας λόγους. Ζούμε στη χώρα μας, στην κοινωνία μας, μια πραγματική καταστροφή. Καταστροφή σε όλα τα επίπεδα, την ξέρουμε δεν είναι ανάγκη να την επισημάνουμε, απλώς να σας θυμίσω τους τίτλους, πρόκειται για οικονομική κατάρρευση, πρόκειται για διάλυση του κρατικού μηχανισμού, πρόκειται για απώλεια της εθνικής κυριαρχίας –με καταπάτηση μάλιστα βασικών όρων του ευρωπαϊκού και του διεθνούς δικαίου- δεν νοείται πουθενά σε καμία χώρα να βάζει υποθήκη κρατική περιουσία, ακόμα και εδαφική. Κι όμως αυτά έγιναν στην Ελλάδα. Ζούμε αυτήν την καταστροφή, άρα από το βιβλίο δεν πρόκειται να μάθουμε κάτι περισσότερο από αυτά τα οποία ξέρουμε και αν δεν τα ξέρουμε τότε είναι εις βάρος μας, σημαίνει ότι δεν τα ψηλαφούμε. Επίσης δεν πρόκειται να μάθει κανείς απ’ το βιβλίο, νομίζω, ποιοι είναι οι αυτουργοί γιατί και αυτό το ξέρει, το ξέρουμε όλοι, ποιοι διαχειρίστηκαν και πώς διαχειρίστηκαν τα κοινά σε αυτά τα χρόνια και γιατί η διαχείρισή τους οδήγησε σε αυτή την οδυνηρότατη για ολόκληρο το κοινωνικό σώμα καταστροφή. Η λέξη «οδυνηρός» έχει φτάσει να είναι πάρα πολύ ασθενική για να εκφράσει την πραγματικότητα. Υπάρχουν εκατομμύρια ανθρώπων στην Ελλάδα σήμερα, οι οποίοι έχουν οξύτατο πρόβλημα  επιβίωσης, είναι άνεργοι, δεν έχουν κανένα εισόδημα, ή έχει περικοπεί τόσο πολύ ώστε πραγματικά τίθεται θέμα επιβίωσης για αυτούς. Υπάρχει το πρόβλημα της ανεργίας, το οποίο δεν είναι απλώς οικονομικό, είναι κυρίως ψυχολογικό, υπαρξιακό θα έλεγα, δηλαδή ο άνεργος άνθρωπος χάνει το σκοπό της ζωής του, δε ξέρει γιατί ζει, δεν έχει νόημα η καθημερινότητά του. Η ψυχική του διάλυση είναι ένα μαρτύριο. Και οι υπαίτιοι ξέρουμε σαφώς, σαφέστατα ότι είναι οι πολιτικοί οι οποίοι προχώρησαν στον υπερδανεισμό της χώρας, γνωρίζοντας ότι υπάρχουν όρια στο δανεισμό μιας χώρας κι όταν τα υπερβούμε αυτά τα όρια τότε οι συνέπειες είναι αμείλικτες, όπως και σε μια ιδιωτική επιχείρηση. Βέβαια στην περίπτωση της Ελλάδας εμφανίζεται πάρα πολύ καθαρά νομίζω, το κίνητρο του υπερδανεισμού: δεν ήταν για να συντηρηθεί η χώρα, δεν ήταν για να αναπτυχθεί η χώρα, να γίνουν έργα δημοσίου συμφέροντος, ήταν για να συντηρηθεί το πελατειακό κράτος σαφέστατα και απερίφραστα. Να διορίζονται με εκπληκτικές αμοιβές οι κομματικοί σε χιλιάδες θέσεις ειδικά δημιουργημένες για αυτήν ακριβώς τη δουλειά, για να απομυζούν το κρατικό ταμείο και η συντήρηση του πελατειακού κράτους, η οποία έχει μια δυναμική χιονοστιβάδας, οδήγησε σε αυτόν τον εξωφρενικό υπερδανεισμό με τις συνέπειας που ζούμε σήμερα. Όλα αυτά επαναλαμβάνω τρίτη φορά τα ξέρουμε όλοι και θα επαναλάβω πάλι εάν δεν τα ξέρουμε έχουμε ευθύνη. Επίσης θα τολμούσα να πω ένα δεύτερο και τις θέσεις του συγγραφέα του βιβλίου λίγο πολύ, όσοι τουλάχιστον είναι εδώ μέσα σήμερα ή όσοι θα ενδιαφερόντουσαν να πάρουν το βιβλίο, νομίζω τις ξέρουν. Συνέχεια

Γερμανία-Ελλάδα, σημειώσατε χ

iwao_yamawki-student-the_end_of_the_dessau_bauhaus-_collage-

Χρησιμοποιεί ο Γερμανός φιλόσοφος Nietzsche μέσα σε ένα από τα έργα του, συγκεκριμένα στο κλασικό έργο του που αναφέρεται στην Τέχνη, Η Γέννηση της Τραγωδίας,  τη λέξη «Σωφροσύνη» για να περιγράψει τη διδασκαλία του Σωκράτη. Μιλάει έτσι σχεδόν ζηλεύοντας τους Έλληνες, με θαυμασμό που βγαίνει πηγαία από μέσα του και επισημαίνει ιδιαίτερα την ηδονική απόλαυση που νιώθει ένας άνθρωπος όταν αποκτά γνώση, καθώς  και το διεγερτικό στοιχείο εύρεσης της αλήθειας, που όλα αυτά καταδεικνύονται μέσα στο σωκρατικό λόγο. Ο Σωκράτης που παρουσιάζει ο Πλάτων μέσα στο πολυάριθμο έργο του, εμφανίζεται ως απόστολος (λόγια του Nietzsche) της «ελληνικής γαλήνης», ο οποίος με τη μαιευτική του μέθοδο προσπαθεί να εγείρει από τον άνθρωπο τη μεγαλοφυΐα που έχει εντός του. Να λάμψει, θέλει ο Σωκράτης, εκείνο που μέσα στον άνθρωπο υπάρχει, ακόμα και αν ο άνθρωπος -ο κάθε άνθρωπος- το αγνοεί, αν θέλαμε να μιλήσουμε με τα λόγια του Ελύτη. Συνέχεια