Ποιος πραγματικά εγκληματεί;

0952597d08b9ec355da8df26d1def539

Υπάρχει μια ζωτικής σημασίας διαφορά μεταξύ του «ζω» και του «βιώνω». Υπάρχει δηλαδή ένας θεμελιακής τάξης διαχωρισμός,  αυτού που ονομάζουμε ζωή και εκείνου που ονομάζουμε βίο. Ζωή για παράδειγμα έχουν όλα τα έμβια όντα τα οποία δημιουργήθηκαν με τη μέθοδο της αναπαραγωγής, και εκτελούν έναν κύκλο λίγο πολύ καθορισμένο ο οποίος στο μεταξύ έχει κάποιες πολύ βασικές ανάγκες για να ολοκληρωθεί. Οι ανάγκες αυτές δεν είναι άλλες από την τροφή, το νερό, την ίδια την αναπαραγωγή. Θα μπορούσα να προσθέσω ότι ανάγκη είναι και η κάλυψη της στέγης, της ένδυσης, η προφύλαξη δηλαδή με άλλα λόγια από τα φυσικά φαινόμενα, τα οποία οδηγούν όλους τους ζωντανούς οργανισμούς στο να προφυλάξουν τους εαυτούς τους, ειτε αυτοί οι οργανισμοί βρίσκονται στην κατώτερη θέση στην πυραμίδα των έμβιων πλασμάτων είτε στην ανώτερη, δηλαδή τον άνθρωπο. Θεωρείται προφανές ότι κάθε οργανισμός θέλει να προφυλάξει εαυτόν και μαζί με αυτόν την οικογένειά του. Συνέχεια

Advertisements

Αυθεντία

62c2fcb4abf7470db2bf9e9405011d49

Κ’ οι κακόσορτοι σοφοί και οι στέρφοι δάσκαλοι,που χρόνια και
καιρούς έτσι μας κρατούσανε σαβανωμένους και μαζί μας πάνε
σέρνοντάς μας,άγια στερνολείψανα του χαμένου Γένους,έτσι
βλέποντας μας χρυσοφτέρουγους από μέσα από τα χέρια τους να
φεύγουμε σε αποθέωση που δε θα ξαναγίνει,θα πιστέψουν πως
σαρκώθηκαν χρυσόνειρα κι από της θεότης μας τ’ αντίφεγγασαν
ημίθεοι θα φαντάξουν ως κ’ εκείνοι

Κωστής Παλαμάς, «Ο Δωδεκάλογος του Γύφτου»

Το σημείωμα αυτό περιέχει μερικές πρόχειρες σκέψεις γύρω από ένα θέμα που κατά καιρούς έτυχε να με απασχολήσει. Το θέμα αυτό κινείται γύρω από τη λέξη «αυθεντία». Τι γίνεται και πώς αντιμετωπίζει κανείς μιαν αυθεντία; Ποια θα μπορούσε να είναι η καλύτερη δυνατή  στάση μας γύρω από ένα τέτοιο άτομο; Αύτη η ερώτηση – απλοϊκή εν πολλοίς- που κάποιες φορές ξεπηδάει μπροστά μου, ενδυναμώνει ιδιαίτερα σε μια εποχή όπως αυτή που ζούμε, που πολύ εύκολα μπορεί να διαβάσει κανείς από το διαδίκτυο άρθρα, σκέψεις, κείμενα, ρεπορτάζ, σχόλια, εκατοντάδες θέματα με ενδιαφέρον κοινωνικό, φιλοσοφικό, επιστημονικό, αθλητικό, ποιητικό. Η πρόσβαση λοιπόν είναι το υπ’ αριθμόν ένα θέμα, κατά το οποίο μια αυθεντία μπορεί να προσελκύσει κόσμο με τα λόγια της και να μαγέψει. Το αν όμως μια τέτοια αυθεντία είναι πρόσωπο αληθινό ή απλώς κύμβαλο αλαλάζον δε μένει παρά να αποδειχτεί από τον κάθε έναν ξεχωριστά.   Συνέχεια

αυτή η ερώτηση

Satyr plays with Eros

Εγώ τω αδελφιδώ μου,
και επ’ εμέ η επιστροφή αυτού.1

Ρωτάνε το δάσκαλο οι νεαροί να τους εξηγήσει πως είναι ο πετυχημένος άνθρωπος, σήμερα τον 21ο πια αιώνα. Είχαν στο μυαλό τους κάτι από ταξίδια ή επαγγέλματα με χρήμα και απολαβές, είχαν φαίνεται και κάποια πεντέξι πανεπιστήμια ή κολέγια, μερικές βόλτες με πανάκριβα αυτοκίνητα ή ελικόπτερα, ή ακόμα διακοπές με φίλους και οικογένεια, ποιος ξέρει…

Συνέχεια

Άλωση

Mark Rothko

Μοιάζει με κακόγουστη φάρσα, αλλά δυστυχώς η πραγματικότητα ξεπερνά τη φαντασία ίσως και χιλίων σκηνοθετών ή φαρσοκωμωδιογράφων, ιδίως όταν μιλάμε για την σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα. Αυτή η ελληνική πραγματικότητα θέλει για κάποιο λόγο ολοένα να σπρώχνει στο περιθώριο άτομα που δεν είναι του γούστου μιας κάποιας τάξης και να κάνει ευπρόσδεκτα στους κύκλους της ανθρώπους καλοντυμένους με γραβάτες και πολυτελή αυτοκίνητα, συνήθως παράνομα παρκαρισμένα. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να αλωθούν τα άλλοτε ελεύθερα πεζοδρόμια που ανήκαν στο σύνολο των πολιτών μιας περιοχής και μπορούσαν εκεί να σταθούν, να μιλήσουν ακόμα και οι μικρότεροι να παίξουν. Κάτι τέτοιο σταδιακά γίνεται αδύνατον ακόμα και για τους πιο καλόπιστους. Η σύγχρονη πραγματικότητα θέλει να εξαντλήσει τη δημιουργικότητα του επιχειρηματικού κόσμου σε μπαράκια και καφετέριες έξωθεν αισθητικής ή κουλτούρας δημιουργώντας –στην καλύτερη- μια καλοστημένη αντιγραφή. Η έννοια του πεζοδρόμου ή του πεζοδρομίου τείνει να εξαλειφθεί και να αντικατασταθεί στον προβλεπόμενο χώρο μέσα στον οποίο οι καφετέριες και τα μπαρ θα στήσουν το «νοικοκυριό» τους. Και αυτό τείνει να γίνει αυτονόητο. Συνέχεια

Προσφιλές παιχνίδι χρημάτων

Constable_1809_Malvern-Hall-Warwickshire

Η έννοια του τοπίου, δεν εξαντλεί τη σημασία της μόνο στην αισθητικοποίησή του και στους ζωγραφικούς τοπιακούς πίνακες (π.χ της περιόδου του ρομαντισμού ενός Constable), αλλά ταυτόχρονα η έννοια αυτή, εμπεριέχει στα σπλάχνα της και τον προσδιορισμό «πολιτισμικό». Όταν αναφερόμαστε δηλαδή στο τοπίο, αυτομάτως εννοούμε ένα σύνολο πραγμάτων περιπλοκότερο από εκείνο που γίνεται αντιληπτό από τις αισθήσεις μας.  Ο επιθετικός προσδιορισμός «πολιτισμικό» πριν από τη λέξη «τοπίο», σημαίνει ότι [το τοπίο] δεν είναι απλώς μόνο τα βουνά και οι κάμποι, οι θάλασσες με τους αιγιαλούς και τα λιβάδια με τα δέντρα, αλλά ταυτόχρονα είναι μια σειρά από πολιτικά γεγονότα και αποφάσεις των ανθρώπων μιας κοινωνίας και συμπεριλαμβάνει μέσα του ολόκληρες τις σκέψεις των ανθρώπων και τις πρακτικές τους. Συμπεριλαμβάνει την αρχιτεκτονική και τις πόλεις καθώς επίσης και τα πάρκα και τους κήπους. Συμπεριλαμβάνει τις τέχνες εν γένει και την τεχνολογία. Αυτό μπορεί να σημαίνει επίσης έναν ολόκληρο τρόπο κατά των οποίο μια κοινωνία αυτοσυστήνεται. Συνέχεια

Οι γαίες που εξαφανίζονται

Roberto Burle Marx

όσο ένας νόμος θέτει την ύλη σε τελευταίο σκαλοπάτι,
τόσο ο νόμος αυτός τίθεται στο κεφαλόσκαλο του ηθικού λόγου και της ελευθερίας

Immanuel Kant

Πότε ένα πολιτιστικό παράδειγμα καταρρέει; Πότε ένα οικονομικό σύστημα λέμε ότι έχει περιέλθει σε παρακμή; Ερωτήσεις που μοιάζουν σύνθετες αλλά παρόλα αυτά η βάση της απάντησής τους έχει επίκεντρο τον άνθρωπο. Χωρίς καμία θέληση υπεραπλούστευσης θα έλεγα, ή καλύτερα θα υπενθύμιζα ότι ένα πολιτιστικό παράδειγμα καταρρέει, όταν παύει να εξυπηρετεί ανάγκες ζωτικής σημασίας του ανθρώπου. Ομοίως το οικονομικό σύστημα μέσα στο οποίο βρισκόμαστε, είναι φανερό ότι έχει πάψει πλέον να εξυπηρετεί ανθρώπινες υπαρκτές ανάγκες, και ολοένα γίνεται παιχνίδι χρηματιστηριακό στα χέρια των λίγων. Απόδειξή των όσων λέω, οι καθημερινά αυξανόμενοι άστεγοι στις γειτονιές του κέντρου αλλά και αλλού, οι σχεδόν καθημερινές αυτοκτονίες, όχι μόνο στη χώρα μας αλλά και αλλού, μολονότι πολύ ελάχιστες βγαίνουν στο φως της δημοσιότητας, οι διαρκείς αγώνες των εργαζομένων για την διατήρηση κεκτημένων δεκαετιών, η απόγνωση χιλιάδων οικογενειών που ξαφνικά βρέθηκαν να χρωστάνε παντού. Συνέχεια

σύγχρονοι αργοναύτες

Constantine_Volanakis_Argo

Αν αποσυνδέσεις την Ελλάδα, στο τέλος θα δεις να σου απομένουν μια ελιά, ένα αμπέλι κι
ένα καράβι. Που σημαίνει: με άλλα τόσα την ξαναφτιάχνεις.
Οδ. Ελύτης, Μικρός Ναυτίλος

Η ιστορία της Αργοναυτικής εκστρατείας συνδέεται πέρα από το μύθο, με μια βαθιά ανάγκη των ανθρώπων της εποχής να αποδεσμευτούν από την κλειστότητα των έως τότε γνωστών συνόρων. Γίνεται μια προσπάθεια να διαρρήξουν με τρόπο θαυμαστό τα όρια του γνωστού τους κόσμου και να κατακτήσουν εμπορικά και πολιτισμικά νέα εδάφη, νέους κόσμους και ορίζοντες. Η εκπληκτική ναυπηγική ικανότητα των ανθρώπων εκείνων, όπως και ο εξαιρετικός συγχρονισμός στη δύναμη και το κουπί, τους καθιστούσε ικανούς και άξιους όχι μόνο να διεκδικούν την ελευθερία τους, αλλά συγχρόνως να έχουν ένα κύρος υψηλό μέσα στη δική τους κοινωνία. Συνέχεια