Η διαφωρά στον Έρωτα

jacques derrida

-Πείτε μας κάτι για τον έρωτα.

-Για τον έρωτα; Δεν έχω κάτι να πω για τον έρωτα. Τουλάχιστον περιορίστε το εύρος της ερώτησης. Δε μπορώ να εξετάσω των έρωτα με αυτόν τον τρόπο! Δε μπορώ να μιλήσω τόσο γενικά για τον έρωτα. Δεν είμαι ικανός. Μάλλον αυτό θέλετε από μένα, να το πω μπροστά στην κάμερα, ότι δε μπορώ να μιλήσω γενικά για τον έρωτα. -Μπορείτε να μας εξηγήσετε γιατί αυτό το θέμα έχει απασχολήσει τους φιλοσόφους ανά τους αιώνες;  Είναι ένα σημαντικό φιλοσοφικό γεγονός έτσι δεν είναι;

-Δε μπορείς να με ρωτάς για αυτό… έτσι άρχισε η φιλοσοφία.

Όχι όχι δε ξέρω, δεν έχω κάτι να πω για τον έρωτα γενικώς. Και για το λόγο για τον οποίο οι φιλόσοφοι μιλούν συχνά είτε δεν μπορώ να πω κάτι πάνω σ’ αυτό, είτε θα πω κάτι κλισέ.

-Ο Πλάτων είχε μιλήσει για τον έρωτα, ίσως μας λέγατε κάτι για αυτό.

-Μία πρώτη ερώτηση που μπορεί να τεθεί είναι η διαφωρά* μεταξύ «ποίου» και «τι». Είναι ο έρωτας, έρωτας για κάποιον, ή έρωτας για κάποιο πράγμα; Ας πούμε ότι ερωτεύομαι κάποιον. Ερωτεύομαι κάποιον απόλυτα για τη μοναδικότητα αυτού που είναι; Ερωτεύομαι εσένα επειδή είσαι εσύ (αυτός που είσαι). Ή μήπως είμαι ερωτευμένος με τις ικανότητές σου, την ομορφιά σου, την ευφυΐα σου; Στα αλήθεια ερωτεύεται κάποιος κάποιον ή ερωτεύεται κάτι από κάποιον; Η διαφορά μεταξύ του προσώπου και του πράγματος στην καρδιά του έρωτα, διαχωρίζει την καρδιά. Λέγεται ότι ο έρωτας είναι μια κίνηση της καρδιάς** –συγκίνηση. Η καρδιά μου κινείται επειδή έχω ερωτευτεί κάποιον ο οποίος είναι απόλυτα μοναδικός, ή επειδή αγαπώ τον τρόπο με τον οποίο κάποιος είναι; Συχνά ο έρωτας ξεκινά με μια αποπλάνηση. Κάποιος έλκεται επειδή ο άλλος είναι έτσι ή αλλιώς. Αντιστρόφως ο έρωτας πεθαίνει όταν ο ένας  συνειδητοποιήσει ότι ο άλλος δεν άξιζε την αγάπη του. Δεν είναι δηλ. έτσι ή αλλιώς (που είχε υποθέσει στην αρχή).  Έτσι στο θάνατο του έρωτα εμφανίζεται το φαινόμενο ότι ο ένας σταματά να είναι ερωτευμένος με τον άλλον, όχι εξαιτίας του ποιός είναι, αλλά εξαιτίας του ότι είναι έτσι και έτσι. Έτσι είναι ας πούμε η ιστορία του έρωτα,  η καρδιά του έρωτα διαχωρίζεται μεταξύ του προσώπου και του πράγματος. Το ερώτημα για το Είναι    – για να επιστρέψουμε στη φιλοσοφία- γιατί το πρώτο ερώτημά της είναι: «τι είναι»;  τι σημαίνει να είναι κάτι; (να υπάρχει;). Το ερώτημα αυτό, είναι από μόνο του ήδη διαιρούμενο μεταξύ του «ποιος» και του «τι». Είναι το «Είναι» κάποιος ή κάτι; Μιλώ κάπως αφηρημένα, αλλά πιστεύω ότι οποιοσδήποτε ξεκινά να ερωτευτεί κάποιον, ή είναι ερωτευμένος, ή σταμάτησε να είναι ερωτευμένος, εμπίπτει μέσα στο πεδίο αυτής της διαίρεσης μεταξύ ποίου και τι. Κάποιος θέλει να είναι αληθινός σε κάποιον –μοναδικός, αναντικατάστατος- και κάποιος αντιλαμβάνεται ότι αυτός ο άλλος δεν είναι έτσι ή αλλιώς. Δεν είχαν τις ποιότητες, ικανότητες, εικόνες τις οποίες πίστευα θα αγαπηθώ. Έτσι η πιστότητα απειλείται από τη διαφωρά*** μεταξύ του ποιος είμαι και του τι είμαι.

* ***  Στη ντεριντιανή σκέψη ο νεολογισμός αυτού του όρου, ο οποίος αποδίδεται στα ελληνικά από τον Κωστή Παπαγιώργη -διαφωρά- σημαίνει το μη αποφασίσιμο σημείο μέσα σε μια κατάσταση. Δηλώνει μια ασταθή και μη απόλυτη δομή. Το ίχνος μιας διαφοράς δύο όρων μιας σχέσης, οι οποίοι δεν θέλουν να αντιστρέψουν τους όρους της σχέσεις αυτής, απλώς να θέσουν την αμφιβολία. Μια οιονεί αναρχία.

** Ο άνθρωπος είναι αυτό που είναι επειδή έχει την εκστατική ικανότητα, να βγαίνει από το «είναι» του και δίνεται στον άλλον.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s