«Η στροφή στον κόσμο εντός»

«Η αρχιτεκτονική είναι ένα κοινωνικό καθήκον
έναντι της ανθρωπότητας
και ένα ηθικό καθήκον, αφού διαχειρίζεται αξίες
σχετικές με τον τρόπο που ζούμε.»

Σε δύο πολύ σημαντικούς οδικούς άξονες της Αθήνας έχουν σχεδιαστεί και υλοποιηθεί τα τελευταία χρόνια δύο κτήρια που φέρουν την υπογραφή ενός μεγάλου αρχιτέκτονα από το εξωτερικό. Ο Μάριο Μπότα ελβετικής καταγωγής σχεδιάζει στον πεζόδρομο της Αιόλου – προέκταση της οδού Πατησίων – το Μέγαρο Καρατζά (Διοίκηση της Εθνικής Τράπεζας), ενώ στη λεωφόρο Συγγρού θα συνυπογράψει το κτήριο της Εθνικής Ασφαλιστικής και θα γίνει σύμβουλος των Ρένα Σακελλαρίδου και Μόρφω Παπανικολάου. Η αρχιτεκτονική, ισχυρίζεται ο ίδιος ο Μπότα, δίνει σχήμα στην ιστορία, γι’ αυτό πρέπει να εκφράζει τις προσδοκίες, τις ελπίδες και τις αντιφάσεις τις εποχής. Τα σχήματα του Μάριο Μπότα είναι εμφατικά και κερδίζουν από την πρώτη στιγμή τη ματιά του επισκέπτη με την επιβλητική τους παρουσία. Η πρισματική αρχιτεκτονική του Μπότα γίνεται κάθε φορά φορέας μνήμης της πόλης στην οποία χτίζει και πάντα φέρει μια βαθιά απόχρωση της αρχιτεκτονικής του δασκάλου του Louis Kahn. Μεγάλοι στιβαροί μπετονένοι όγκοι οι οποίοι εκ των υστέρων επενδύονται από πέτρα. Φαίνεται πως ο Καν και ο Le Corbusier, ο έτερος «δάσκαλος» του Μπότα, εμπνέουν τον 69χρονο άντρα να παράγει μια αρχιτεκτονική ποιητική, μια αρχιτεκτονική η οποία συνομιλεί με το αστικό τοπίο. Τα κτήρια του, με τον τρόπο αυτό, είναι γεμάτα αυτοπεποίθηση και αντλούν από την πόλη στοιχεία τα οποία επεξεργάζεται και γίνονται φορείς νοημάτων. Κύβοι, κύκλοι, τρίγωνα, στροφές αξόνων είναι μερικά από τα σχήματα και διεργασίες που έχει στο οπλοστάσιό του και επεξεργάζεται κάθε φορά ο Μπότα, καθώς επίσης και αλληλοσυσχετισμούς με σημαίνοντα γειτονικά κτίρια.

Mario Botta

Στον πεζόδρομο της Αιόλου το κτήριο που εμφανίζεται μπροστά σου και ίπταται το εμπρόσθιο τμήμα του πάνω από την ιστορία της πόλης δίνει την αίσθηση της διαστρωμάτωσης. Στα κατώτερα στρώματα η ιστορία της πόλης η οποία γίνεται εμφανής μέσω των μεγάλων γυάλινων επιφανειών του δαπέδου και ακριβώς από πάνω της ο μεγάλος στιβαρός όγκος εν προβόλω με τα δύο μεγαθήρια δοκάρια της πλάκας του πρώτου ορόφου, μαζί με τις διαδοκιδώσεις τους, να μοιράζουν συμμετρικά το βάρος των φορτίων. Σαν σε σχήμα «Π» ξετυλίγεται όλο το υπόλοιπο κτήριο στην όψη. Η επένδυση των εξωτερικών επιφανειών είναι ο χαρακτηριστικός ωχρώδης πωρόλιθος σε δύο τρεις τόνους χρωματισμού, ενώ παράλληλα οι γωνίες του κτιρίου φέρουν σχισμές, μια σύγχρονη αναφορά και μεταφορά των ακρογωνιαίων λίθων των κτισμάτων της νεοκλασικής αρχιτεκτονικής που βρίσκεται στην ίδια περιοχή. Το κτήριο χρωματίζεται από την ίδια την πόλη, εμπνέεται από εκείνη, τη μεταφράζει και ενώ η μεγαδομή του κτηρίου στέκει εκεί ακλόνητη, α-χρονική, μεγαλοπρεπής, εν τούτοις ο πεζός δεν διαισθάνεται ότι μια τέτοια χειρονομία όπως αυτή του Μπότα προσβάλλει ή στέκει απειλητικά ενώπιων των υπολοίπων κτηρίων.

Κτήριο Εθνικής Τραπέζης

Ο κεντρικός όγκος με τη διαδοκίδωσή του

Στη λεωφόρο Συγγρού και σε στάθμη αρκετά εκατοστά ψηλότερη από το επίπεδο του δρόμου, εξελίσσεται το δρώμενο των 2 πρισματικών όγκων. Εκείνα αγκαλιάζουν μια πλατεία που δημιουργείται και εκατέρωθεν αυτής στέκουν επιβλητικά τα κτήρια. Η σύνθεση σε αρπάζει. Κυριολεκτικά σε καλεί να επισκεφθείς το εσωτερικό της και να αναμετρηθείς με το ρυθμό της τοποθέτησης των ανοιγμάτων των όψεων. Κάθετες και οριζόντιες γραμμές συνηχούν αρμονικά στη μεγαθήρια επέμβαση που πατά πολύ γερά στη γη. Οι δύο όγκοι μοιάζει να έχουν τοποθετηθεί στο οικόπεδο, όχι τυχαία, αλλά σαν περνά από το ένα τμήμα της λεωφόρου στο άλλο οι δύο τοπικές οδοί που βρίσκονται εκατέρωθεν της Συγγρού. Η σύνθεση είναι χαρακτηριστική των συνθέσεων του Μάριο Μπότα με δύο διαφορετικής επεξεργασίας σε επίπεδο γεωμετρίας κτιρίων που όμως η πόλη γίνεται αναφορά και προσμετράται κατά τη γένεση της σύνθεσης.

Κτήριο Εθνικής Ασφαλιστικής*

Ο Μάριο Μπότα ύστερα από 7 χρόνια επισκέπτεται ξανά την Αθήνα στο πλαίσιο μιας διάλεξης που έδωσε προ ολίγων ημερών στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Μίλησε τόσο για την υπέργεια, όσο και για την υπόγεια αρχιτεκτονική του. Για τον κόσμο δηλαδή «εντός», υποδηλώνοντας τόσο τις μύχιες σκέψεις, οι οποίες διυλίζονται από το φιλοσοφικό του στοχασμό, όσο και την κατασκευαστική τους πραγμάτωση (εκκλησίες, οινοποιία, κέντρα spa). Αν εξαιρέσουμε τα τεχνικά προβλήματα και τις καθυστερήσεις που προέκυψαν εξ αιτίας αυτών, ήταν μια πολύ ενδιαφέρουσα διάλεξη με εικόνες έργων του αρχιτέκτονα εξόχως ποιητικές και υπέροχα δημιουργικές κατασκευές, στις οποίες το όραμα, η νόηση, το χρώμα και το φως κατείχαν την τιμητική τους.

Ο Μάριο Μπότα στο Megaron Plus

O Μάριο Μπότα στο Megaron Plus

O Μάριο Μπότα στο Megaron Plus

* Φωτογράφος: Pino Musi
πηγή:  http://www.archisearch.gr

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s