Ένα παλιό σπίτι *

Τις απογευματινές ώρες στην αυλή του σπιτιού περνούσαμε το χρόνο μας, τη στιγμή που ο ήλιος άρχιζε και έπαιρνε τη δύση του. Ήταν τόσο δυνατός ο ήλιος και η αυλή προσανατολισμένη στη μεσημβρία που δεν καθόσουν απόγευμα καλοκαιριού. Όμως πάντα η αυλή ολοφώτιστη. Ο καφές είχε σερβιριστεί και ο παππούς με προσοχή ανέβαινε τα λιγοστά σκαλοπάτια που χώριζαν την αυλή με το κύριο σώμα του σπιτιού, να τον προσφέρει στη γυναίκα του. Η γιαγιά καθόταν δίπλα στο παράθυρο μέσα στο δωμάτιό της κι έτσι από κει μπορούσε να βλέπει όλη τη γειτονιά. Όλο τον κόσμο δηλαδή.

Αυτός ήταν ο κόσμος όλος της γιαγιάς. Η μικρή της γειτονιά, το σπίτι,
η Νίκαια.

Έχουν περάσει 10 χρόνια από τη μέρα που είχα μια παλιά φωτογραφική μηχανή στα χέρια μου με φιλμ 35άρι και για τελευταία φορά φωτογράφιζα τα ντουβάρια του παλιού πετρόχτιστου προσφυγικού σπιτιού. Τα σίδερα της οροφής είχαν αρχίσει να φαίνονται από καιρό, οι σοβάδες γέρικοι πια, ολοένα έπεφταν με θόρυβο στο πάτωμα, φεύγοντας έτσι από την αιώνια πλέξη τους με τις πέτρες που με αγάπη είχε ορίσει, πριν πολλά πολλά χρόνια ο πατέρας της γιαγιάς, ο Μωυσής. Μάστορας και χτίστης μαζί.
Έτσι εξηγείται η » Πύλη των Λεόντων» – έτσι μου άρεσε να αποκαλώ την αυλόπορτα της Ικονίου. Στην αμέριστη αγάπη και μεράκι του χτίστη, του Μωυσή. Οι λεπτομέρειες, τα τελειώματα, τα πλακάκια, η σιδερένια εξώπορτα.
Δύο πεντόλιρα όλα κι όλα, αποζημίωση από το κράτος (ήταν λεφτά τότε) και ο Μωυσής αμέσως μετά την βίαιη είσοδό τους στην Στεραιά Ελλάδα, αγόρασε εκείνο το μικρό οικόπεδο στη συμβολή των οδών Τραπεζούντος και Ικονίου, όπου θα διέμενε με τη γυναίκα του και θα’κανε αργότερα οικογένεια. Όλοι εκεί τριγύρω συγγενείς, φίλοι και γνωστοί, τα βράδια να στήνουνε βεγκέρες στα κεφαλόσκαλα και την ησυχία της νύχτας να σπάνε τα γέλια και οι φωνές.

Κάπως έτσι κι εγώ, τα έμαθα όλα αυτά, από τα χαμόσπιτα της Κοκκινιάς – αργότερα Νίκαια – τις νύχτες και τ’απογεύματα στους δρόμους, κάθε τ’αγιαννιού να πηδάμε τις φωτιές, να παίζουμε κρυφτό με ένα σωρό φίλους από γειτονιές σε γειτονιές, να κάνουμε ποδήλατο στις τόσες στρογγυλές πλατείες της.

Το σπίτι που έχτισε ο Μωυσής, ένα «Γ» όλο κι όλο με την αυλή κυρίαρχη κι αφέντρα. Την αυλή την έμαθαν πολλές γενιές και έπαιξαν σε αυτήν ακόμη περισσότερες. Πάντα η αυλή ήταν ο κυρίαρχος με τη σοφία του λαϊκού χτίστη. Η περίκλειστη αυλή, με το νότιο προσανατολισμό. Ένα μάθημα αρχιτεκτονικής από κάποιον που δε σπούδασε ποτέ του.
Η τριμερής διάρθρωση της όψης από το Μωυσή επίσης, που παρότι δε γνώρισα ποτέ μου, είμαι σίγουρος δεν ήξερε τι πάει να πει ακαδημαϊσμός. Κι όμως, βάση, κορμός και στέψη ξεχώριζαν στο μικρό σπιτάκι της Τραπεζούντος κι όλα μαζί έδεναν αρμονικά με το περιβάλλον, το τότε περιβάλλον, που γύρω γύρω του το σπίτι το φρουρούσαν μουριές και νεραντζιές.
Και παρακάτω άλλο, και πιο κάτω άλλο σπιτάκι ίδιο με το προηγούμενο, όλα σεμνά ενταγμένα στην Κοκκινιά και όλα να προορίζονται για τις ανάγκες της μικρής οικογένειας. Ανάγκες υπαρκτές,  όχι… κάτι σαν ανάγκες. Κι όλοι εκεί ευτυχισμένοι, με χαμόγελο, παρότι ο χώρος στενός, τόσο-όσο. Η μέρα τους ήταν άλλωστε στο μεγαλύτερό τους ποσοστό έξω, στο πεζοδρόμιο ή την αυλή. Οι μπουγάδες, που και σήμερα ακόμη όταν περνάς από κάποιο τέτοιο μικρό σπιτάκι, μοσχοβολούν τη γειτονιά και οι τοίχοι των σπιτιών πεντακάθαροι λες και μόλις χθες τελείωσε ο ασπριτζής. Καλές νοικοκυράδες, καθαρές, προσεχτικές, γλυκομίλητες, να σε ρωτήσουν αν χρειάζεσαι κάτι κι έχεις χαθεί στο δρόμο.

Όχι, στη Νίκαια δε χάνεσαι όσο και να θες, η Ιπποδάμεια πολεοδομία της σε κάνει να βρίσκεις πάντα το δρόμο σου σαν πιονάκι από σκάκι που γνωρίζει πάντα τις συντεταγμένες του. Σαν από ναυμαχία που παίζαμε παιδιά. Χάνεται όμως κάτι άλλο. Κάτι άλλο ναυαγεί όσο περνά ο χρόνος, και μέρα με τη μέρα. Κάποια σπίτια, κάποιες «γειτονιές». Αυτά ξέρω, δε θα ξαναγίνουν. Η αισθητική αλλάζει. Επιβάλλεται σιγά σιγά μια νέα. Έχει αρχίσει από καιρό. Τώρα σε λίγο θα ολοκληρωθεί.

Το σπιτάκι του Μωυσή δεν είναι πια εκεί.

Όψη Τραπεζούντος

Η Μουριά και οι σκάλες που οδηγούν στο υπόγειο

Όψη Ικονίου

Οι Νεραντζιές, η αυλόπορτα που κάποτε είχε χρώματα, ο τοίχος της αυλής

Όψη Ικονίου

Οι φύλακες του «γαλλικού» παραθύρου, οι νεραντζιές. Η στέψη που στο μυαλό μου φάνταζε με πολεμίστρες.

Η Πύλη των Λεόντων

Η αυλόπορτα, τα ρόδα που είχε, οι λεπτομέρειές της. Στο βάθος μια πόρτα που οδηγούσε σε ένα δωμάτιο-αποθήκη.

Τραπεζούντος και Ικονίου γωνία

Η κύρια είσοδος

Όταν άνοιγε η πόρτα αυτή και η αντίστοιχη εσωτερική της που έβγαινε προς την αυλή, εξαιτίας του μικρού πλάτους του διαδρόμου δημιουργούνταν ένα γλυκό αεράκι που χαιρόσουν να κάθεσαι μέσα στη μέση και να το απολαμβάνεις.

Η αυλή

Η κουζίνα, η αποθήκη, και το απεριόριστο χρώμα των λουλουδιών με τη φροντίδα του παππού και της γιαγιάς. Οι σιδερένιες σκάλες οδηγούν στην ταράτσα, το μεγάλο μυστήριο για μένα…

Η αυλή από ψηλά

Στο τραπεζάκι με τη γλάστρα τρώγαμε τα μεσημέρια, τα βράδια όλο και καμιά βόλτα κι όλο κάποια έκπληξη μπορεί να μας περίμενε…

Η αποθήκη των θαυμάτων

Μέσα εκεί σκάλιζε ο παππούς και όλο και κάτι θα έβγαζε που δεν το είχα ξαναδεί !

Όψη εσωτερική

Το κυβοειδές σχήμα του σπιτιού και η κολόνα με την πλάκα φανερά εξασθενημένη.

Ο κήπος

Τριαντάφυλλα, Ροδιές, Συκιές, Βασιλικό μπορούσες να βρεις πολλά, πιο ευχάριστο ήταν το άρωμα και η φρεσκάδα που είχαν τα φύλλα αμέσως μετά το πότισμα του παππού.

Το αποχωρητήριο

Δίπλα στα τριαντάφυλλα…
Κάπου εκεί υπήρχε και μικρή βρυσούλα, η χαρά μου και ο φόβος της γιαγιάς.. Μην κρυώσω, ποιός άλλος.

Λεπτομέρεια 1

Τα…2(?) λιονταράκια.

Λεπτομέρεια 2

Αποθήκη – εσωτερικό

Όλα τα συμπράγκαλα που μάλλον δε γνώριζα και δεν καταλάβαινα.

Κουζίνα – εσωτερικό

Η σάλα – εσωτερικό

Το «άβατο» για μας… προοριζόταν για τους μουσαφιραίους λέξη την οποία άκουσα πρώτη φορά στη ζωή μου από τη γιαγιά.

Το υπόγειο – εσωτερικό

Ωραία φαγητά και ευχάριστοι μεσημεριανοί ύπνοι.

Σκαρίφημα

Πρόχειρο σκαρίφημα κάτοψης από μνήμης.

* Παραλλαγή του τίτλου «ένα μικρό σπίτι» που έγραψε ο Le Corbusier για το πρώτο σπίτι που έφτιαξε στους γονείς του. Το σπίτι λοιπόν πιο πάνω ήταν των παππούδων μου… και δεν υπάρχει πια.

Advertisements

12 responses to “Ένα παλιό σπίτι *

  1. Thank you for checking out my blog. Your blog is very pretty. I don’t speek Greek, but my Greek sister can always help me, and I used google translate to read your first post. My stepmother lives in Athens during the summer. It’s my DREAM one day to visit. I love looking at your pictures too! Keep writing. Great photos!!

    Μου αρέσει!

    • «Μια άλλη Ελλάδα»… που όμως παρατηρώ τα πολύ νέα παιδιά βλέποντας τους μεγαλύτερους κάθονται και εκείνα στα σκαλάκια, μπροστά από την πόρτα του σπιτιού τους και παίζουν, συζητούν, σχολιάζουν τους περαστικούς, ότι έμαθα κι εγώ απ’τους παλιότερους…
      Ευχαριστώ.

      Μου αρέσει!

  2. Η Νίκαια έχει τον δικό της τρόπο να σε ξεναγεί. Οι αναμνήσεις παραμένουν σε αρκετά σημεία να προδίδουν τον μόχθο των προγόνων μας για προκοπή. Είναι πολύ σημαντικό αυτές οι μνήμες να παραμείνουν όχι απλός ως θύμηση σε αντιαισθητικά χαλάσματα που όλοι προσπερνούμε αδιάφορα αλλά ως συνέχιση της οικιστικής κληρονομιάς μας, ζωντανή και σύγχρονη τούτη τη φορά. Τα σχήματα, τα χρώματα, η αισθητική με τις αυλές και την ανάγκη μας -που πλέων κοντεύουμε να ξεχάσουμε- για επικοινωνία και κοινωνικότητα είναι ίσως σημεία που πρέπει να δούμε σ’ αυτό που προτείνουμε ως αύριο της πόλης.

    Συγχαρητήρια για την εξαιρετική σας γραφή. Σας ευχαριστώ για το ταξίδι…

    Μου αρέσει!

    • Ναι, ακριβώς. Το «Φροσύνη» . Θυμάμαι από διηγήσεις της μητέρας μου να μου λέει πως ανέβαινε στην ταράτσα του παππού με τις φίλες της και να’χει δει όλες της ταινίες της εποχής!!!!
      Είχε και χαλίκι. Χαμός κάτω τα πασατέμπος… Η μητέρα της, η γιαγιά μου, κάθε φορά καθάριζε ώρες…
      Δυστυχώς μόνο ανάμνηση τώρα πια..

      Μου αρέσει!

  3. Παράθεμα: Ενα παλιό σπίτι | Πρωτοβουλία Πολιτών Χαλκηδόνας στη Νίκαια

  4. Παράθεμα: οδός Μοργκεντάου | Dimitrios Theodorou

  5. Παράθεμα: οδός Μοργκεντάου | Dimitrios Theodorou

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s