Από την τελεολογία της Φύσης στην τεχνολογία της εξουσίας

Η έξοδος από τον παράδεισο στις ταινίες των Godard και Truffaut

[ομιλία  συνεδρίου στο πλαίσιο του μαθήματος «Ιστορία & Ουτοπία: Κατασκευή και αφήγηση της νεωτερικότητας» που οργανώθηκε από τους σπουδαστές και τον διδάσκοντα του μεταπτυχιακού μαθήματος «Ανάλυση του γραπτού και του σχεδιασμένου αρχιτεκτονικού λόγου» του προγράμματος Σχεδιασμός-Χώρος-Πολιτισμός, Ε.Μ.Πολυτεχνείου.  Διδάσκων: Παναγιώτης Τουρνικιώτης]

title.jpg

Αντικείμενο της ομιλίας μου αποτελεί η διερεύνηση των τρόπων με τους οποίους παρουσιάζεται μια κοινωνία στο μέλλον, μέσα στις ταινίες Alphaville και Fahrenheit 451. Τα δύο κινηματογραφικά έργα που εξετάζονται, δημιουργούνται την ίδια χρονική περίοδο και στον ίδιο γεωγραφικό τόπο, το Παρίσι. Ένα χρόνο αργότερα, ακολουθεί η φοιτητική εξέγερση, που θα μείνει γνωστή ως Μάης του ’68 και διεκδικεί τη δική του θέση στον χάρτη των ουτοπικών σχεδιασμάτων μέσα από το αδύνατο. Οι ταινίες μπορούμε να ισχυριστούμε ότι προοιωνίζουν την έκρηξη που επρόκειτο να ακολουθήσει.

Συνέχεια

ΠΕΙΡΑΙΑΣ ΚΑΙ ΟΥΤΟΠΙΑ

ΤΕΧΝΕΣ | Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Αφιέρωμα σε διπλωματικές εργασίες του ΕΜΠ της Σχολής Αρχιτεκτόνων στις Τέχνες της Καθημερινής από το Γιώργο Λιάλιο

Αφιέρωμα από τη Μάχη Τράτσα στο ΒΗΜΑ

Συνεντεύξεις στη Νάντια Κατσαρού και στο toportal

Ηλεκτρονική έκδοση της Καθημερινής 

Ο κατάλογος της έκθεσης

Το blog της έκθεσης

Η έκθεση παρουσιάστηκε στη Δημοτική Πινακοθήκη Πειραιά και συνδιοργανώθηκε από το ΕΜΠ και τη Δημοτική Πινακοθήκη.

Η έκθεση ΠΕΙΡΑΙΑΣ ΚΑΙ ΟΥΤΟΠΙΑ αφορούσε διπλωματικές και διαλέξεις προπτυχιακές, διπλωματικές μεταπτυχιακές και ερευνητικά προγράμματα καθώς και μια φοιτητική δράση, των τελευταίων 15 ετών με κεντρικό θέμα την ευρύτερη περιοχή του Πειραιά.

Κρίση και ανθρώπινη κατάσταση υπό το πρίσμα της φιλοσοφικής ανθρωπολογίας

the-ant-hill-1954

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ  |  ο ρόλος των επιστημόνων στην εποχή της κρίσης

Αλέξανδρος Θεοδωρίδης *

28/2/2015

Θα ήθελα στο πρόσωπό σας να ευχαριστήσω το πανεπιστήμιο Λευκωσίας για την τιμή που μου έκανε να είμαι σήμερα αναμεσά σας. Σεβαστοί καθηγητές, κυρίες και κύριοι, όπως ακούσατε ήδη από τον κύριο Πέτρου το θέμα της ομιλίας μου είναι : η κρίση ως ανθρώπινη κατάσταση υπό το πρίσμα της φιλοσοφικής ανθρωπολογίας. Θα ξεκινήσουμε λέγοντας ότι ο λόγος περί της κρίσεως των κοινωνιών δεν είναι ασφαλώς καινούριος. Το σημειώνουμε αυτό διότι ο πολλαπλασιασμός των λόγων των ομιλούντων περί της κρίσεως τα  τελευταία χρόνια στη Δύση, δημιουργεί την εντύπωση πως η κρίση αυτή είναι μόλις των τελευταίων ετών δημιούργημα. Αυτό είναι απόρροια του γεγονότος ότι η κρίση των τελευταίων ετών είναι και οικονομική κρίση, άρα λογίζεται ως κατεξοχήν κρίση στη Δύση. Η σημερινή όμως κατάσταση είχε διαμορφωθεί ήδη από τέλη της δεκαετίας του ΄50, περίοδο κατά την οποία οι δυτικές κοινωνίες εισέρχονταν σε μία φάση απάθειας, ιδιωτικοποίησης των ατόμων, αναδίπλωσης του καθενός στο μικρό προσωπικό του κύκλο, αποπολιτικοποίησης που δεν ήταν πια συγκυριακή. Είναι αλήθεια ότι στη δεκαετία του ’60 τα κινήματα στη Γαλλία, στις ΗΠΑ, στη Γερμανία, στην Ιταλία και αλλού, τα κινήματα δηλαδή των νέων, των γυναικών, των μειονοτήτων, των οικολόγων φάνηκαν να διαψεύδουν αυτή την κατάσταση. Από τα μέσα όμως της δεκαετίας του ’70, φάνηκε πως μέσα σε όλα αυτά υπήρχε η τελευταία εκδήλωση των κινημάτων που είχαν αρχίσει με το Διαφωτισμό. Η απόδειξη είναι πως τα κινήματα αυτά δεν κινητοποίησαν παρά μικρές μονάχα μειοψηφίες του πληθυσμού.  Παρά το γεγονός ότι τράνταξαν το δυτικό κόσμο και μάλιστα μέχρις ενός  σημείου τον άλλαξαν, δεν μπόρεσαν ούτε θέλησαν να αναλάβουν το βάρος ενός θετικού πολιτικού σχεδίου. Στην εξέλιξη αυτή έπαιξαν ρόλο και ορισμένοι παράγοντες  με βαρύνουσα σημασία που διευκόλυναν την άσκηση της ισχύος από τη μεριά των κυρίαρχων στρωμάτων, η οποία δε θα είχε αντίκρισμα αν δεν είχε απέναντί της έναν πληθυσμό ολοένα και περισσότερο άτονο. Συνέχεια

Μια άλλη ανάγνωση της Αριστοτελικής μεσότητος

 Theodossios Tassios

Τελετή αναγόρευσης του ομότιμου καθηγητή του Ε.Μ.Π., Θεοδοσίου Τάσιου σε επίτιμο διδάκτορα του Ε.Κ.Π.Α.
18/12/2014

Δεν υπάρχει σχεδόν καμία ανθρώπινη στάση ή δράση που να μην αναφέρεται στη σχέση μας με τον άλλον. Δηλαδή που να μην εμπεριέχει ηθικής κατηγορίας ενεργήματα. Εξ ου και σχεδόν ολοσυμβάντος θα αναφερθώ πάλι στα Ηθικά Νικομάχεια και σας είμαι ευγνώμον εκ προοιμίου για την ευγενική προσοχή την οποία μου προσφέρετε. Ως εισαγωγή συμμερίζομαι πλήρως την άποψη (πρόσφατη) Κανναδού συναδέλφου ο ποίος είπε:  «ό,τι και να λέτε δεν τα έχουν καταλάβιε ακόμη τα Ηθικά του Αριστοτέλη». Παραδείγματος χάριν άμεσα ή έμμεσα ομολογείται ότι η αριστοτελική ρήση «μεσότης ἐστὶν ἡ ἀρετή»  ή παραείναι στριφνή, ή βρε παιδάκι μου κάπως ρηχή δε σας φαίνεται;  Μάλλον αταίριαστη για γίγαντας ηθικής φιλοσοφίας που τη διατύπωσε…  Συνέχεια

Ποιος πραγματικά εγκληματεί;

0952597d08b9ec355da8df26d1def539

Υπάρχει μια ζωτικής σημασίας διαφορά μεταξύ του «ζω» και του «βιώνω». Υπάρχει δηλαδή ένας θεμελιακής τάξης διαχωρισμός,  αυτού που ονομάζουμε ζωή και εκείνου που ονομάζουμε βίο. Ζωή για παράδειγμα έχουν όλα τα έμβια όντα τα οποία δημιουργήθηκαν με τη μέθοδο της αναπαραγωγής, και εκτελούν έναν κύκλο λίγο πολύ καθορισμένο ο οποίος στο μεταξύ έχει κάποιες πολύ βασικές ανάγκες για να ολοκληρωθεί. Οι ανάγκες αυτές δεν είναι άλλες από την τροφή, το νερό, την ίδια την αναπαραγωγή. Θα μπορούσα να προσθέσω ότι ανάγκη είναι και η κάλυψη της στέγης, της ένδυσης, η προφύλαξη δηλαδή με άλλα λόγια από τα φυσικά φαινόμενα, τα οποία οδηγούν όλους τους ζωντανούς οργανισμούς στο να προφυλάξουν τους εαυτούς τους, ειτε αυτοί οι οργανισμοί βρίσκονται στην κατώτερη θέση στην πυραμίδα των έμβιων πλασμάτων είτε στην ανώτερη, δηλαδή τον άνθρωπο. Θεωρείται προφανές ότι κάθε οργανισμός θέλει να προφυλάξει εαυτόν και μαζί με αυτόν την οικογένειά του. Συνέχεια

ονειρόστρατο

typewriter

Σιγοτραγουδάς το όνειρο στον ύπνο σου
που ήσουν παιδί και χόρευες
με τα μαλλιά σου να σέρνονται στο χώμα
και σου ‘μεινε από τότε φαίνεται, καθώς οι πέτρες χάιδευαν τα πυκνόβλαστα μαλλιά σου,
πέτρες να γίνονται τα δάχτυλά μου
να παρασύρονται σε χάδι όπως κοιμάσαι Συνέχεια

οδός Μοργκεντάου

Nikea

Τα πρώτα χρόνια της ζωής μου τα πέρασα στη Νίκαια. Εκεί για πρώτη φορά και αφού ήρθα σε επαφή με το ποιος είναι ο μπαμπάς και η μαμά,  γνώρισα το περιβάλλον μου, τη γειτονιά, τους πρώτους μου φίλους. Εκεί έκανα τις πρώτες τάξεις του δημοτικού, έμαθα ποδήλατο και στα στενά γύρω από το σπίτι μου έπαιζα τα απογεύματα με τα παιδιά της γειτονιάς. Το ‘χαμε συνήθειο όταν ερχόταν το απόγευμα να μαζευόμαστε οι φίλοι, κάποιοι μικρότεροι , κάποιοι μεγαλύτεροι και να μας βρίσκει το βράδυ στους δρόμους 4 και 5 οικοδομικά τετράγωνα πιο κάτω από το δικό μας σπίτι. Οι παραστάσεις που δέχτηκα ήταν των σπιτιών εκείνων. Τα σχολεία που είδα ήταν εκείνα πρώτα και αυτό όπως είναι φυσικό, σε κάθε άνθρωπο αφήνει ένα μικρό αποτύπωμα. Ένα αποτύπωμα που μπορεί, όσο περνούν τα χρόνια, να επιστρέφεις σε αυτό και να αξιολογείς τις νέες παραστάσεις της ζωής σου με εκείνο το πρώτο αποτύπωμα. Άλλοτε να σε κερδίζει το παρελθόν και άλλοτε να σε κατακτά το εκάστοτε παρόν. Συνέχεια